Toplumsal Tarih gibi Türkiye'nin bilimsel yaşamında önemli işlevleri olan bir dergide yazı yazmak herşeyden önce yazı yazan kişiye bir takım sorumluluklar yüklemektedir.

Bu sorumlulukların en başında da nesnel olmak,tarihi gerçekleri çarptırmadan kaynaklarıyla belirleme zorunluluğu gelmektedir.Ancak tabiatta varolan her kuralda olduğu gibi burada da bir istisnanın saklı tutulması gerekebilir.Bu yazımızda sözü geçen belgeler,ne yazık ki çeşitli nedenlerle yayımlanamıyorlar, sadece yazarın ve kapalı bir cemaatin üyelerince görülebilen bu dokümanların gerçekliklerinin tartışlması da yine okuyucuya kalmaktadır.Ancak Sabetaycılık gibi tarihçesi gerçekten çok az bilinen ve ilgiyle takip edilen bir olgunun aydınla tılması gereğide ister istemez bizi bilimsel kuralların dışına -sadece kaynakların orjinallerini yayımlayamamak ile- itmektedir.

Sabetaycılık hareketinin Sabetay Sevi sonrasında Selanik'te devam ettiği ilk andan itibaren soy ağacı tutmak hemen hemen her ailenin benimsediği bir metoddu.Bunun en önemli nedeni yahudi kökeni muhafaza etmek,bir süre sonra ortaya çıkabilecek karma evlilikleri ve kan değişimlerini belirlemekti.Çünkü Sabetaycılar Sevi'nin kuralları uyarınca yalnızca ona inanan kişilerle evlenebilirlerdi.Her ne kadar Karakaşlar'ın lideri Baruhya'nın(Osman Baba) Polonya'da yaptığı bazı misyonerlik faaliyetleri olmuşsa da bu da tümüyle o bölgede yaşayan Frankistlere(yahudi kökenli bu dönmeler aynı Sabetaycılar gibi hıristyanlığı benimsemişlerdi) ve yahudileri hedef almıştı.Zaman içerisinde Sabetaycıların aralarında ortaya çıkan bir takım bölünmeler sonucunda üç alt grup oluşmuşsa da(bunlar Karakaşlar, Kapancılar ve Yakubilerdir) her üç grupta da soy ağacı yapma geleneği korunmuştur.Bir süre sonra sürekli aile içi evlenmeler ortaya çıktığından giderek kişiler arasında yakın akrabalıklar kurulmaya başlanmıştır.

Sabetaycı soy ağaçları konusunda İsrail Arşivleri'nde saklanan belgeler bir yana bırakılırsa eldeki en somut kaynak gazeteci Bilgin ailesine ait olan ve bir kitap halinde de yayımlanan bir şeceredir."Yeni Asrın Selanik Yılları" adında Türkmen Parlak'ın yayımladığı bu kitapta maalesef tarihi bir gerçek tamamıyla çarptırılarak bu ailenin tarihçesi Anadolu'ya dayandırılmaktadır.Ne enteresandır ki bu ailenin kökeni dikkate alınmadan 1750lerde Anadolu'dan Edirne'ye getiilen Türkler'e dayandirılmaktadır.Fakat umarız yazar bu zorunlu göçün tarihi kaynaklarını araştırmıştır ve bunları cevabi bir yazıyla açıklayabilecektir.Fakat bu şecerenin hazırlanış ve teferruatı hakkında daha fazla bilgi verilmemektedir.Benim bizzat bu ailenin İstanbul’da yaşayan üyeleriyle yaptığım görüşmede kendilerinin Selanikli oldukları ve Yakubi Cemaatine bağlı oldukları bana bildirilmiştir.

Yukarıda zikredilen ve bugün İzmir'de yaşayan bu yakubi ailesinin soyağacından sonra İstanbul'da bir başka Kapancı ailenin elinde bulunan soyağacına gelelim.Şu ana dek hiçbir yerde yayımlanmamış bu soyağacında garip olan nokta tıpkı ilk soyağacında olduğu gibi erkekler üzerinde gitmesidir.Gerçekten de her iki belgede de kadınlara hiç yer verilmemiştir.Halbuki Sabetaycılıkta da tıpkı yahudilikte olduğu gibi kan anneden geçmektedir.İkinci soyağacının hazırlayıcısı olan kişi temel olarak İtalya'nın Alvo kasabasından Selanik'e gelerek Sabetay Sevi hareketine katılan bir kişiyi ele almaktadır.Şecere'nin alt orta kısmında bir ağaç resmedilmekte ve burada Sabetay Sevi olayı anlatılmaktadır.

Şecerenin başlangıcında yer alan Abdullah Efendi'nin Avcı Sultan Mehmet tarafından çiçekçibaşı yapıldığı iddia edilmektedir.Sabetay Sevi'nin de islamiyeti seçtikten sonra kapıcıbaşı yapıldığı düşünülürse bu iddianın gerçek olma payının oldukça yüksek olduğu belirlenmektedir.Ayrıca bu zatın öldükten sonra Selanik'te gömüldüğü belirtilen yer daha sonra Yunanlılarca ortadan kaldırılan Dönme Mezarlığ idi.Bu soyağacı da ondokuzuncu yüzyılın sonuna kadar getirilmiştir,bu makalenin yazarında ayrıntılı resimleri mevcut olmakla beraber bir rivayete göre bir süre sonra bir Sabetaycı ailenin hayatını konu alan bir kitapta yayımlanacağından burada kaynak kullanılmamaktadır.

Ancak hiç kuşkusuz bu iki soyağacının dışında en önemli olan yine hiç ortaya çıkarılmamış olan ve yine İstanbul'lu bir ailenin elinde bulunanıdır.Bu ağacın kökeninde Sevi'ye inanan iki yüz kişi geldikleri mekanlar itibariyle ele alınmaktadır.Daha sonra Yakubiler'in bölünmesine kadar gelen bu ağaçta ayrılan her aile ibranice "Koferim" (kafirler) kelimesiyle belrlenmiştir.Ancak esas bölünme Osman Baba olayı neticesinde olmuştur ve soyağacının bu günkü varisi olan kişinin akrabaları (bu akrabalık on kuşak'ın üstüne çıkmaktadır) arasında ağaç taksim edilmiştir.Osman Baba olayı sırasında iki kızkardeş eşlerinin farklı gruplarda yer almalarıyla beraber ayrılmışlarsa da görüşmelerini sürdürmüşlerdir.Bu soy ağacı Latin Harfleri ve İbranice Harfler'den oluşturulmuştur.Burada ayrıca yaşadıkları dönemde Sabetaycı inanışa katkıda bulunan kişilerde ele alınmıştır.Üstelik bu soy ağacının diğer bir bölümüde kadınlarıda içeren bilgileri ihtiva etmesindedir.Soyağacının etrafı bir takım dualarla süslenmiştir,sahiplerinin izniyle bu ağacın bir kopyası alınmışsa da varislerin istekleri doğrultusunda yayımlanamamaktadır.

Sabetaycı soy ağaçları konusunda kısaca bilgi verilmeye çalışıldı. Gerçek şu ki 1917 Selanik yangını sonrasında kaynakların ortadan kalkmış olması tarihçeleri oldukça güç şartlarda çalışmaya itmektedir.Ancak ne yazık ki ortaya çıkan baz bilim şarlatanları da ailelerinin Sabetaycı kökenlerini red etme yolundadırlar ve sırf para kazanma uğruna bir takım hayali bağlar ortaya çıkarmaktadırlar.Umarız ki bu konuda elinde kaynak olan kişiler ortaya çıkıp gerçekleri yazabilme cesaretini gösteririler.